مقدمه

طراحی صفحات وب را میتوان فرایندی دانســت که در آن خلاقیت و مهارت فنی نقش عمده ای ایفا میکند. خلاقیت از دو جنبه ارایه سرویسهای ابداعی در وب سایت و نیز نوآوری در طراحی قالب و نحوه پیمایش صفحات قابل بررســی است و همین گستردگی باعث شده نتوان دستورالعمل جامعی در خصوص اصول طراحی وب سایت تدوین نمود. به بیان خلاصه تر، طراحی وب سایت جزو موضوعاتی است که سلیقه کاربران و طراحان کاملا بر آن تأثیرگذار است و به دلیل تنوع سلیقه های موجود، تأکید بر استاندارد و روشی مشخص در این زمینه چندان کارآمدی ندارد.

بــا این وجود، میتوان نکاتــی را که اغلب متخصصین این فن و نیز کاربــران معمولی یا حرفه ای اینترنت بر روی آنها اتفاق نظر دارند به عنوان اصول طراحی اولیه وب ســایت برشــمرد. این نکات عبارتند از طراحی، مخاطب محوری، ساختار اطلاعات، محتوا و پشتیبانی قابل دسته بندی .

طراحی

  • وب ســایت باید به گونه ای طراحی شود که در مرورگرهای مطرح دنیا به صورت کامل و صحیح نمایش داده شود.
  • چنانچه وب سایت برای کاربران فارسی زبان ایجاد شده است، متون فارسی در همه سیستم عاملها با هر نوع تنظیم زبان قابل خواندن باشند.
  • در صورت چندزبانه بودن وب ســایت، روش واضح و سریعی برای انتقال به صفحات دارای زبان موردنظر پیش بینی شود.
  • طراحی گرافیکی صفحات و رنگ بندی آنها، منطبق بر اصول و قواعد دانش گرافیک باشد.
  • طراحی وب ســایت و به خصوص صفحه اول آن دارای جذابیت باشد تا کاربرانی را که به صورت اتفاقی از وب سایت بازدید میکنند به خود جلب کند.
  • وضوح تصویر (رزلوشــن) صفحات وب ســایت به گونه ای انتخاب شود که متناسب با تنظیمات اغلب کاربران باشد و ترجیحا بهترین وضوح برای نمایش صفحات در انتهای صفحه اول قید گردد.
  • برای افزایش جذابیت وبسایت از تصاویر، صداها و انیمیشنهای گیرا استفاده شود.
  • تصاویر و شکلهای استفاده شده در صفحات از وضوح و ترکیب رنگ مناسب برخوردار باشند.
  • امکان صرفنظر کردن از نمایش فایلهای چندرســانهای وجود داشــته باشــد. به عنوان نمونه چنانچه در صفحه اول وبســایت یک انیمیشن ورود (Intro) قرار داده شود، دکمه صرفنظر (Skip) در آن پیشبینی شود.
  • رنگ نوشتهها، رنگ و قالب صفحه، تصاویر و سایر اجزاء صفحه با یکدیگر هماهنگی داشته باشند و متناسب با زمینه فعالیت، اهداف کلی وب سایت و طیف مخاطبان آن باشند.
  •  

مخاطب محوری

  • هدف از ایجاد وب ســایت کاملا مشــخص باشد و این هدف به صورت کامل در محتوا و مطالب موجود در وب سایت لحاظ گردد.
  • مطالب وب سایت متناسب با زمینه فعالیت و معلومات و نیازهای عامه مخاطبان باشد.
  • از به کارگیــری حجم انبوهی از تبلیغات به ویــژه تبلیغات تصویری و متحرک که باعث دلزدگی مخاطب و تحت الشعاع قرار گرفتن نقش مخاطب میگردد پرهیز شود.
  • امکانی برای ارســال نظرات، پیشــنهادها و انتقادات کاربران در مورد محتوای کلی وب سایت یا موضوعی خاص درنظر گرفته شود.
  • نظرات ارسال شده کاربران برای هریک از مطالب، پس از بررسی محتوای آنها در صفحه مربوط به آن مطلب نشان داده شود.
  • امکان ارسال یک صفحه جهت معرفی به دوستان به نشانی های پست الکترونیک توسط کاربران وجود داشته باشد.
  •  در صورت بروز خطا در بارگذاری وب سایت یا نمایش صفحات، پیغام های مناسبی به کاربر داده شود.
  •  طرح صفحات، رنگ بندی آنها، نوع و اندازۀ فونت و تصاویر استفاده شده، متناسب با سلیقه غالب کاربران وب سایت و موقعیت سنی، شغلی و جایگاه اجتماعی آنها باشد.
  •  

ساختار اطلاعات

  • از آنجا که ممکن اســت برخی کاربران از طریق پیوندهای موجود در ســایر وب ســایتها یا موتورهای جســتجو به صفحه ای غیر از صفحه اول مراجعه کننــد، لذا در همه صفحات پیوندی برای رجوع به صفحه اصلی وب سایت وجود داشته باشد.
  • برای صفحاتی که حاوی مطالب طولانی یا دســته بندی شده هســتند، تیتر مطالب در ابتدای صفحه قرار گیرد تا کاربر با کلیک روی آنها به ســراغ مطلب موردنظر برود. همچنین برای برگشت به این دسته بندی، در انتهای هر بخش پیوند برگشت به ابتدای صفحه (Top) قرار داده شود.
  • بخشــی برای "پرسشهای متداول" که حاوی پرسشها و پاسخ های پرتکرار کاربران در مورد محتوای وب سایت است در نظر گرفته شود.
  • نقشه وب سایت برای رجوع سریع کاربران به بخش موردنظر در دسترس باشد.
  • امکان جستجوی آسان در مطالب وب سایت به ویژه بخش بایگانی وجود داشته باشد.
  • منوی اصلی وب سایت از همه صفحات قابل دسترسی باشد.
  • برای پیمایش در سایت و مرور مطالب و صفحات مختلف آن امکاناتی کاربرپسند تعبیه شود.
  • کاربر در صفحه اول به آسانی با نحوه سازماندهی اطلاعات و ساختار وب سایت آشنا گردد.
  • ســاختار اطلاعات به گونهای طرح ریزی شــود که دسترسی به هر یک از صفحات و مطالب به آســانی امکانپذیر باشد؛ نیاز به کلیک های زیاد برای رســیدن به یک مطلب نشانه ای از ضعیف بودن ساختار وب سایت است.
  •  

محتوا

  • هدف از راه اندازی وب ســایت و مطالبی که ارایه می کند مشــخص باشد و حتی امکان به صورت توضیحی کوتاه در صفحه اول درج شود.
  • مطالب درج شــده، در حوزه ای که مرتبط با هدف راه اندازی وب ســایت اســت جامع باشــد وپیوندهای مربوط به منابع و مراجع در انتهای مطالب درج گردد.
  • محتوای موجود در وب سایت جدید باشد و در بازههای زمانی مناسب، بهروزرسانی گردد.
  • اطلاعات قدیمی از طریق بخش بایگانی (آرشیو) قابل دسترسی و استفاده باشد.
  • مشخصات نویسندگان مطالب یا منبعی که از روی آنها ترجمه یا اقتباس صورت گرفته درج شود.
  • اشــتباهات تایپی یا نگارشــی و به ویژه محتوایی در مطالب وجود نداشــته باشد و پیوندها، به صورت کامل با محتوای پیوند تطابق داشته باشند.
  • مشخصات ایجادکننده وب سایت و زمان تأسیس آن درج شود.
  • زمان و تاریخ به روزرسانی وب سایت و درج هر یک از مطالب قید شود.
  • در صــورت نیاز کاربران به نرم افــزار یا افزونهای خاص برای مشــاهده برخی صفحات، قابلیت دسترسی به آن در وب سایت پیش بینی شود.
  • آمار بازدیدکنندگان ترجیحا با قید زمان و توزیع جغرافیایی قابل مشاهده باشد.
  • اطلاعات موردنیاز کاربران به صورت جامع و مانع وجود داشته باشد؛ یعنی در عین کامل بودن،از درج مطالب اضافه غیرمرتبط خودداری گردد.
  • بین میزان استفاده از قالبهای گوناگون ارایه محتوا، به ویژه متن و تصویر، تناسب برقرار باشد.برای نمونه، تکیه صرف بر متن برای ارایه محتوا باعث یکنواختی صفحات و خســتگی کاربر میشود و از سوی دیگر، استفاده بیش از حد از تصاویر، باعث کند شدن بارگذاری صفحه و نیز عدم تمرکز کاربربر نوشته ها خواهد شد.
  •  

 پشتیبانی

  • نام و دامنه مناســب و حتی الامکان کوتاهی برای وب ســایت انتخاب شــود و با محتوای سایت تناسب داشته باشد.
  • وب ســایت به موتورهای جستجوی مطرح معرفی شــود تا کاربران از طریق جستجو بتوانند به صفحات آن دست پیدا کنند.
  • فضای درنظر گرفته شده برای وب سایت و نیز سرعت تبادل اطلاعات در حد قابل قبولی باشد.
  • حتی الامکان حجم صفحات پایین باشــد تا کاربرانی که با خطوط کم سرعت مشغول گشت وگذاردر اینترنت هستند هم بتوانند صفحات وب سایت را مرور کنند.
  • صندوق پســت الکترونیک مدیر سایت به صورت منظم بررســی گردد و پاسخهای مناسب درکمترین زمان ممکن برای ارسال کنندگان پیغام فرستاده شود.
  • امکانی برای گزارش خرابی پیوندها یا بروز خطا در کارکرد هر یک از بخش های وب سایت تعبیه شود تا کاربران به سادگی بتوانند این خطاها را گزارش نمایند.
  • در صورت ذخیره ســازی اطلاعات شخصی کاربران در وب ســایت، تمهیدات امنیتی کافی برای حفاظت از آنها در نظر گرفته شود.
  • به صورت منظم از محتوای وب سایت نسخه پشتیبان تهیه و در محل امنی نگهداری شود.
  • آزمونهای فنی موردنیاز برای بررسی صحت ارتباط میان صفحات و معتبر بودن پیوندها انجام گیرد.

منبع : http://www.chap.sch.ir/